Waarom genomen klinische data nodig hebben: Naturestudie gebruikt Hartwig real-worlddata om een prostaatkankerbiomarker te testen

Klinische heterogeniteit van prostaatkanker beter begrijpen

Een nieuwe studie in Nature onderzoekt de mutatieprocessen achter de klinische heterogeniteit van prostaatkanker en gebruikte de realworld behandel- en uitkomstdata uit de Hartwig Medical Database om te bepalen of deze processen de therapiekeuze kunnen verbeteren.

Wholegenome analyse onthult acht geïntegreerde mutatievoetafdrukken

De klinische reis van een patiënt met prostaatkanker kan lang en sterk variabel zijn, variërend van stabiele ziekte tot snel lethale gemetastaseerde kanker. We begrijpen de redenen daarvoor zijn tot nu toe slechts gedeeltelijk. In een studie, gepubliceerd in Nature, heeft de Pan Prostate Cancer Group de volledige genomen van 959 donoren geanalyseerd.

Zij hebben ook singlebase substituties, indels, kopienummerveranderingen en zes nieuw gedefinieerde complexe structurelevariantsignaturen in acht “geïntegreerde mutatievoetafdrukken” (IMFs) geïntegreerd. Samen verklaren deze de mutatieprocessen in 85% van primaire prostaatkankergenomen. Vier daarvan (aanwezig in 37% van de primaire tumoren) waren geassocieerd met ernstiger ziekte, namelijk een significant kortere tijd tot metastase.

Waarom genomische inzichten alleen geen behandelbeslissingen kunnen sturen

Dat is, zoals vele andere bevindingen, belangrijk — maar om het te vertalen naar iets dat een behandelbeslissing kan veranderen, is meer nodig dan genomics alleen. Om die volgende stap te zetten moeten we weten welke behandeling patiënten hebben gekregen en wat de uitkomsten waren. Hiervoor hebben de auteurs het Hartwig Medical Foundationcohort van gemetastaseerde castratieresistente prostaatkanker gebruikt: wholegenome sequencing gekoppeld aan realworld, retrospectieve behandelgeschiedenissen en uitkomsten.

ARPI versus taxaan testen met realworld evidence

De klinische vraag die zij aan deze data stelden is er één die clinici routinematig tegenkomen en waarbij zij vaak noodgedwongen een zekere mate van trialanderror moeten toepassen. “Een tweede behandellijn is nodig — kies ik voor een androgen receptor pathway inhibitor (ARPI) of een taxaan?” Met behulp van een targettrialemulatie die een faseIIIgerandomiseerde biomarkertrial nabootst, stratificeerden de auteurs patiënten op basis van de activiteit van hun “geïntegreerde mutatievoetafdruk” en vergeleken zij deze twee behandelregimes. In het totale cohort was er geen significant verschil tussen ARPI’s en taxanen, wat onderstreept waarom dit een moeilijke beslissing is voor clinici.

IMF6biomarker identificeert patiënten die meer baat hebben bij ARPI

Bij patiënten met tumoren die biomarkerpositief waren voor “IMF6”, een signatuur die duidt op replicatiestress, was de ARPIbehandeling geassocieerd met een aanzienlijk lager risico op behandelfalen — met andere woorden: IMF6+ patiënten profiteren meer van ARPI dan andere patiënten.

Realworld evidence als motor voor biomarkergestuurde trials

Het is belangrijk te benadrukken dat deze analyses retrospectief en observationeel zijn, met beperkte subgroepgroottes, en dat prospectieve biomarkergedreven validatie nodig is. Dat is precies hoe realworld evidence zou moeten functioneren: om de vragen te identificeren, prioriteren en ontzorgen die de moeite waard zijn om mee te nemen naar prospectieve studies, zodat trials worden gebouwd rond biomarkers met een reële kans om stand te houden en patiëntuitkomsten te verbeteren.

Hartwigs rol in het mogelijk maken van biomarkerontdekking

Hartwig maakt dit mogelijk door wholegenome en klinische data te verzamelen uit routinematige klinische procedures, met toestemming van patiënten, als een geïntegreerde en gestandaardiseerde bron — en deze vrij beschikbaar te maken voor goedgekeurd onderzoek. Toegang tot genomische, verwerkte en klinische data uit de Hartwig Medical Database kan worden aangevraagd via email. Zie data request procedure hier.

Reference: Gruber, A. J., Olsen, A. V., Hernando, B., Cheng, K. C. L. et al. Integrated signatures define mutational processes in prostate cancer. Nature (2026). https://doi.org/10.1038/s41586-026-10468-w

U las een artikel over het onderwerp Behandeling op maat. Wellicht bent u ook geïnteresseerd in Biomarker, Hartwig Medical Database, Hergebruik data, Moleculaire diagnostiek, Onderzoek, Wetenschappelijke publicaties of Whole genome sequencing.
Alle nieuwsberichten