Grootschalige Britse studie bevestigt klinische waarde van Whole Genome Sequencing bij borstkanker 

Een nieuwe publicatie in The Lancet Oncology (7 oktober 2025) laat zien dat Whole Genome Sequencing (WGS) klaar is voor grootschalige toepassing in de klinische praktijk. Dankzij verbeterde technologie, logistiek en data-infrastructuur ontwikkelt WGS zich snel tot een triage-instrument: één test die alle genetische drijvers, structurele variaties en voorspellende markers in kaart brengt. 

‘WGS biedt een volledig en geïntegreerd genetisch profiel van elke patiënt – met inzicht in alle driver-mutaties, mutatiesignaturen en prognostische biomarkers in één analyse,’ aldus de onderzoekers. 

Het onderzoeksteam onder leiding van prof dr Serena Nik-Zainal (University of Cambridge) analyseerde bijna 2.500 borstkankerpatiënten uit het 100,000 Genomes Project-cohort. Volgens de auteurs gaat het om de grootste populatie gebaseerde WGS-studie bij borstkanker tot nu toe. Door volledige genoomdata te koppelen aan nationale sterftecijfers konden zij laten zien dat WGS niet alleen diagnostisch, maar ook prognostisch en therapeutisch van waarde is. 

Belangrijkste bevindingen 

• Klinische relevantie in 27% van de tumoren 
  In ruim een kwart van de tumoren werden genetische kenmerken gevonden met directe of potentiële klinische betekenis, zoals homologous recombination deficiency (HRD), mutaties die therapieresistentie voorspellen, en signaturen die wijzen op gevoeligheid voor gerichte therapieën. ‘We rapporteren gepersonaliseerde genomische informatie in 27% van de borstkankers, goed voor een potentiële klinische impact bij meer dan 15.000 patiënten per jaar in het Verenigd Koninkrijk.’ 
• Voorspellende waarde voor overleving 
  Genoomdata bleken sterke, onafhankelijke voorspellers van overleving – aanvullend op klassieke factoren zoals leeftijd, stadium en tumorgraad. 
• Nieuw genomisch risicokader voor ER-positieve, HER2-negatieve borstkanker 
  De onderzoekers ontwikkelden een model dat patiënten nauwkeuriger kan stratificeren:
  • Laag klinisch, maar hoog genomisch risico -intensievere behandeling of opvolging;
  • Laag risico op beide niveaus -mogelijke therapie-de-escalatie;
  • Hoog risico zonder doelgerichte opties- focus op nieuwe behandelstrategieën. 

WGS als nieuw triage-instrument 
WGS een volledig beeld geeft van alle genetische afwijkingen, pleiten de onderzoekers voor een verschuiving in denken: gebruik het genoom als startpunt van de zorg, niet als aanvulling. ‘We presenteren een blauwdruk voor het gebruik van WGS als triage-instrument in de klinische zorg en voor deelname aan klinische studies bij borstkanker. Zo kan WGS dienen als eerste integrale stap in diagnostiek, behandeling en trialselectie.’  

Belang van data en infrastructuur 
De bevindingen sluiten aan bij eerder onderzoek op basis van de Hartwig Medical Foundation database (Nature Genetics, 2019 https://www.nature.com/articles/s41588-019-0507-7 ), waarin de toepasbaarheid (actionability) van WGS bij uitgezaaide borstkanker werd aangetoond. 
De nieuwe analyse in The Lancet Oncology gaat een stap verder: door de koppeling met overlevingsdata en de ontwikkeling van een voorspellend model wordt de vertaalslag naar de kliniek nog concreter. 

Deze vooruitgang is mede te danken aan nationale initiatieven zoals het 100,000 Genomes Project en de NHS Genomic Medicine Service, die grootschalige genoom- en uitkomstdata op een geïntegreerde manier verzamelen. Zonder deze geïntegreerde datasets was het niet mogelijk geweest om robuuste verbanden tussen genoomprofielen en overleving aan te tonen – wat de waarde van data-gedreven oncologisch onderzoek laat zien. 
Hartwig streeft samen met ziekenhuizen en veldpartijen waaronder HealthRI en IKNL naar een vergelijkbare infrastructuur in Nederland.  

Meer informatie 

• Alle publicaties die tot stand zijn gekomen met data uit de Hartwig Medical database